«Επί του νομοσχεδίου κατάργησης των καταστημάτων κράτησης τύπου Γ»

Εισάγεται για επεξεργασία στη αρμόδια Διαρκή Κοινοβουλευτική Επιτροπή το νομοσχέδιο για την κατάργηση των καταστημάτων κράτησης τύπου Γ. Κατ’ οίκον περιορισμός για έναν από τους συγκατηγορούμενους συζύγους, ευνοϊκές ρυθμίσεις για ευάλωτες ομάδες κρατουμένων (ανάπηροι, ανήλικοι, άρρωστοι, τοξικοεξαρτημένοι) περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων στο νομοσχέδιο.

Γενικότερα, μελετώντας το νομοσχέδιο για τις φυλακές τύπου Γ,  παρατηρούμε ότι κύρια στόχευση του, είναι η ελάφρυνση των   δυσμενών    παραγόντων   του   σωφρονιστικού   συστήματος και η προώθηση των αναγκαίων παρεμβάσεων σε βασικούς πυλώνες του Δικαίου των Ανηλίκων, με στόχο την ελαχιστοποίηση του εγκλεισμού των ανηλίκων δραστών.  Ειδικότερα, όσον αφορά τους ανήλικους παρατηρούμε ότι μιλάει για αρωγή,  διαπαιδαγώγηση,  μείωση κράτησης, ενώ η μεγάλη κράτηση γίνεται μόνο όταν πρόκειται για ισόβια και για αναμόρφωση.

Καθορίζονται οι προϋποθέσεις απόλυσης κρατουμένων, µε τον όρο της ανάκλησης,  ώστε να υπάρξει η απολύτως αναγκαία αποσυμφόρηση των καταστημάτων κράτησης, καθώς  αποτελεί κοινή διαπίστωση, το γεγονός ότι οι συνθήκες υπέρμετρου συνωστισμού που επικρατούν στα καταστήματα κράτησης της χώρας δημιουργούν αβίωτες συνθήκες εγκλεισμού που δεν συνάδουν με τις αρχές του κράτους δικαίου. Έτσι όσον  αφορά την απόλυση, με διάταξη του εισαγγελέα πλημμελειοδικών του τόπου έκτισης της ποινής έκτιση, απολύονται σύμφωνα με τις εξής διακρίσεις :  α) εάν η ποινή τους έχει διάρκεια μέχρι τρία έτη, εφόσον έχουν εκτίσει με οποιονδήποτε τρόπο το ένα δέκατο αυτής,  β) εκείνοι που έχουν διάρκεια ποινής  5 χρόνια, το ένα πέμπτο, γ) εκείνοι που έχουν διάρκεια ποινής 10 χρόνια, τα  δύο πέμπτα και δ) εκείνοι που έχουν διάρκεια ποινής  πάνω από 10 χρόνια, το ένα τρίτο.     

 

Προβλέπονται επίσης,  μια σειρά από αναγκαίες ρυθμίσεις για τη λήψη πρόσθετων μέτρων επιείκειας για τις ειδικές ομάδες των ασθενών κρατουμένων, των υπερηλίκων, των ατόμων με αναπηρίες (ΑμεΑ) και των εξαρτημένων που συμμετέχουν σε θεραπευτικό πρόγραμμα ψυχικής απεξάρτησης. Οι δυσχερείς συνθήκες διαβίωσης που επικρατούν στα καταστήματα κράτησης βιώνονται από τα άτομα αυτά ακόμα δυσμενέστερα  καθώς  το  σωφρονιστικό σύστημα  αδυνατεί  έως  τώρα  να  τους παρέχει προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες τους υποδομές και όρους κράτησης καθώς και την αναγκαία ιατρική περίθαλψη. Ειδικά όσον  αφορά ασθενείς – υπερήλικες – άτομα με ειδικές ανάγκες  (ΑΜΕΑ) προβλέπεται : α) Κατ’  οίκον έκτιση, β) υπολογισμό εργασίας σε όσους δεν μπορούν να εργαστούν και γ) ειδική αντιμετώπιση σ’  αυτούς  που έχουν αναπηρίες μεγαλύτερες του 50% και μεγαλύτερες του 80%. Ενώ για τους εξαρτημένους, υπολογίζονται οι ημέρες για την θεραπεία και αναστέλλονται οι ποινές τέλεσης πριν τη θεραπεία.

 

Στις φυλακές της χώρας παραμένουν, σήμερα, εκτός των κρατουμένων, και 506 «φιλοξενούμενοι» υπό απέλαση αλλοδαποί, οι οποίοι παρά το γεγονός ότι έχουν εκτίσει την ποινή τους, είναι σε δυσμενέστερο νομικό καθεστώς, αφού δεν υπόκεινται πλέον στις εγγυήσεις   του   σωφρονιστικού   κώδικα.   Αυτή   η   «φιλοξενία»-κράτηση   μπορεί   να διαρκέσει, σήμερα, μέχρι 18 μήνες, διάστημα που είναι εξαιρετικά παρατεταμένο, επιβαρύνει το σωφρονιστικό σύστημα και αντιβαίνει τόσο στην αρχή της αναλογικότητας όσο και στις προστατευτικές διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ. Έτσι με το παρόν νομοσχέδιο, θεσμοθετείται η υποχρέωση των αρχών να δρουν έγκαιρα, δηλ. πέντε μήνες πριν τον χρόνο της υφ’ όρων απόλυσης, να προετοιμάζεται η απέλαση (π.χ. έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων) ή να διαπιστώνεται το ανέφικτο της . Παράλληλα τίθεται ανώτατο όριο κράτησης ενός μήνα ή το πολύ τριών μηνών, αν ο αλλοδαπός παρεμποδίζει  την  προετοιμασία  της  απέλασής  του.

 

Αξίζει δε να σημειωθεί, ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης, προχωρά στην ποινικοποίηση του bullying. Με ειδική διάταξη, η οποία έρχεται να καλύψει το νομικό κενό που υπάρχει, θα τιμωρείται με ποινή τουλάχιστον 6 μηνών όποιος διαπράττει bullying, εκτός κι αν η πράξη τιμωρείται με βαρύτερη ποινή. Με την ίδια ποινή πέραν των δραστών θα τιμωρείται και όποιος κακόβουλα παραμέλησε τα καθήκοντά του και δεν απέτρεψε, ως όφειλε, το συμβάν.

 

Οι δυσλειτουργίες και ανεπάρκειες του σωφρονιστικού συστήματος, ήταν και είναι αιτίες παραγωγής σημαντικού αριθμού  καταδικαστικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που καθιστούν την Ελλάδα υπόχρεη για καταβολή σημαντικών ποσών χρηματικής ικανοποίησης.  Αντιπροσωπευτική είναι η κατάσταση που επικρατεί στις φυλακές Κορυδαλλού, όπου  υπάρχει  χαμηλό επίπεδο νοσηλείας, χαμηλό επίπεδο υγιεινής, δεν υπάρχει θέρμανση σε κοινόχρηστους χώρους, ενώ σε θαλάμους των 8 ατόμων,  μένουν 15.

 

Οφείλουμε το νοσοκομείο των φυλακών του Κορυδαλλού να μπει άμεσα στο ΕΣΥ.

 

Οφείλουμε να δημιουργήσουμε  περισσότερα ιδρύματα αγωγής ανηλίκων, να καταγραφούν αυστηρά  και δίκαια  όλες οι ασθένειες , να υπάρξουν περισσότερα συστηματικά – συμβουλευτικά προγράμματα και να υπάρξουν περισσότερα προγράμματα κατάρτισης.

Οφείλουμε γενικότερα, να προχωρήσουμε στην διασφάλιση του απαιτούμενου επιπέδου ανθρώπινων και αξιοπρεπών συνθηκών κράτησης στις φυλακές.

 

Γιάννης Μιχελογιαννάκης

Βουλευτής Ηρακλείου ΣΥΡΙΖΑ